Ψυχή καί Χριστός μᾶς χρειάζονται!
Μέσα στό κλίμα τοῦ γενικοῦ ἑορτασμοῦ τῶν διακοσίων χρόνων ἀπό τήν ἐθνική μας παλιγγενεσία ὀφείλουμε οἱ Πανέλληνες ξεχωριστή τιμή στό πρόσωπο τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ (1714-1779), πού ἀναδείχθηκε ὁ θεόσταλτος ἀπόστολος τοῦ σκλαβωμένου Γένους καί τό πρῶτο χελιδόνι τῆς λευτεριᾶς του.
Καταξιωμένος δάσκαλος καί σχολάρχης, ἀφοσιωμένος ἱερομόναχος στήν Ἱ. Μονή Φιλοθέου, δέν δίστασε νά τά ἐγκαταλείψει ὅλα ὑπακούοντας στή θεία νεύση πού μέσα ἀπό τίς σελίδες τῆς ἁγίας Γραφῆς τόν παρότρυνε «μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητείτω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἕκαστος» (Α΄ Κο 10,24), κανείς νά μήν ἐπιδιώκει τό δικό του συμφέρον ἀλλά τό συμφέρον τοῦ ἄλλου. Ὅταν ἔνιωσε τόν ἔσχατο κίνδυ­νο πού διέτρεχε τό Γένος, συγκλονίστηκε. Πανίσχυρο τό ρεῦμα τοῦ κακοῦ ἀπειλοῦσε νά παρασύρει τά πάντα: Οἱ κατακτητές πίεζαν, οἱ προπαγανδιστές ἀπό τή Δύση ὀργίαζαν, οἱ Ἑβραῖοι λυμαίνονταν Ὀρθοδοξία καί Ἑλληνισμό. Καί τό χει­ρό­τερο; Ἀρκετοί χριστιανοί εἶχαν λησμονήσει τήν πίστη τους καί πολλοί ἐξισλαμίζο­νταν.
Τήν ἐποχή λοιπόν ἐκείνη, τήν κρισιμότατη γιά τήν Ἐκκλησία καί τό Γένος, ὀρ­θώνει τό ἀνάστημά του ὁ μικρόσωμος ρασοφόρος. Μέ τό τριμμένο ράσο του καί μέ τό ὁδοιπορικό ραβδί του γυρίζει χωριά, πολιτεῖες, νησιά καί καταράχια. Ὀργώνει τή σκλάβα γῆ μέ τίς τέσσερις ἱεραποστολικές περιοδεῖες του καί ὅπου σταθεῖ στήνει ἕναν Σταυρό, τό σύμβολο τῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ ἀλλά καί τῆς ἀν­ταπόκρι­σης τοῦ ἀνθρώπου σ’ αὐτήν.
Στή σκιά τοῦ Σταυροῦ ὁ Πατροκοσμᾶς σπέρνει ἀφειδώλευτα τόν ζείδωρο λόγο τοῦ Θεοῦ στίς παγωμένες ψυχές τῶν ραγιάδων, καί τό θαῦμα δέν ἀργεῖ: Οἱ ψυχές ζωογονοῦνται. Ἐξομολογοῦνται τίς ἁμαρτίες τους, τελοῦν χριστιανικά τόν γάμο τους οἱ ἀστεφάνωτοι, βαπτίζονται οἱ ἀβάπτιστοι, λειτουργοῦνται οἱ ἀλει­τούρ­γητοι, διαλύονται μακροχρόνιες ἔχθρες, μαλακώνουν οἱ πετρωμένες καρδιές, ἡμερεύουν τά ἀγρίμια. Σωτήριο τό ἐνδιαφέρον του γιά τή διατήρηση τῆς ἑλληνι­κῆς γλώσσας καί ἡ ἔγνοια του γιά τήν ἵδρυση σχολείων! Ἵδρυσε πλῆθος κατώτερων καί ἀνώτερων σχολείων, πού θά ξυπνήσουν τίς συνειδήσεις, θά ἀτσαλώσουν τή θέληση γιά τόν γενικό ξεσηκωμό καί θά ἀναστήσουν ἐν τέλει τήν ψυχή τῆς Ἑλ­λάδας.
Τό ἔργο τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ ὑπῆρξε ἀναμφίβολα μέγα καί μέ μηνύματα διαχρονικά. Τό σύνθημά του «ψυχή καί Χριστός σᾶς χρειάζονται!» εἶναι ἐπίκαιρο καί σήμερα. Μπροστά μάλιστα στή σύγχρονη λαίλαπα τοῦ ἀφελληνισμοῦ καί τῆς ἀποχριστιανοποίησης πού μᾶς ἀπειλεῖ, ἴσως εἶναι περισσότερο ἀναγκαῖο ἀπό ποτέ.